Op de kaart: zwarte route.

Populaire optie: Porto verlaten via de oranje route (Camino Portugués Litoral), om vervolgens via een van de blauwe verbindingsroutes (de meest populaire vanuit Vila do Conde) weer op de Central verder te gaan.

26.5 km – Niet moeders mooiste qua omgeving vinden sommigen aangezien je een grote stad uitloopt en het gebruikelijke industriegebied. Maar, minder mooie zaken zijn zijn ook onderdeel van het leven, toch?

Als alternatief, zoals vele pelgrims tegenwoordig kiezen, is het nemen van de metro door dit gebied heen.

Nog een, inmiddels populair, alternatief is de kustroute te nemen vanaf Porto. Bekijk die etappes in het tabblad ‘Coastal/Litoral’.

Km 0: Porto (alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Porto hier

Senhora da Hora (refugio de peregrinos 1.5 km van de Camino)

Km 9.3: Araújo (bar, restaurant, shop, apotheek, trein station)

Km 13: Moreira da Maia (alle voorzieningen, Accommodatie)

Km 17.6: Mosteiró (bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 19.1: Vilar (bar, apotheek)

Km 21.9: Gião (bar, restaurant, shop)

Km 23.9: Vairão (albergue, bar, restaurant, shop)

Km 24.9: Monasterio de Vairão (albergue de peregrinos)

Km 26.5: Vilarinho (alle voorzieningen, Albergue Casa da Laura, Acogida Casa Familia Vidal)

27.3 km

Km 0: Vilarinho

Km 4.9: São Mamede (bar, restaurant)

Km 7.5: São Miguel de Arcos (accommodatie, bar, restaurant, shop)

Km 11.4: São Pedro de Rates (alle voorzieningen, Albergue de peregrinos, Casa Rural Casa Mattos)

Km 18.1: Pedra Furada (alle voorzieningen, Acogida, Quinta de Santa Leocádia)

Km 21.6: Pereira

Km 23.8: Carvalhal

Km 26.9: Barcelinhos (alle voorzieningen)

Km 27.3: Barcelos (alle voorzieningen, boek hier je verblijf)

34.5 km

Km 0: Barcelos

Km 10: Portela de Tamel (alle voorzieningen)

Km 15.7: Balugães (accommodatie, bar, restaurant)

Km 22.3: Vitorino dos Piães (Acogida Casa da Fernanda at Km 20!, bar, restaurant, accommodatie)

Facha (casa rural)

Sobreiro (albergue)

Seara (hotel)

Km 34.5: Ponte de Lima (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

17.4 km

Km 0: Ponte de Lima

Km 2.8: Arcozelo

Km 8.2: Codeçal (bar-restaurant halverwege)

Klim naar Alto da Portela Grande de Labruja (400 m)

Km 12.4: Aqualonga (Quinta da Preza)

Km 17.4: Rubiães (alle voorzieningen)

19.1 km

Km 0: Rubiães (alle voorzieningen)

Km 4.4: São Bento da Porta Aberta (Casa da Capela en bar)

Km 7.5: Fontoura (Quinta, bar, restaurant)

Paços (Quinta Estrada Romana)

Km 11: Pedreira (quintas)

Km 16.3: Valença do Minho (alle voorzieningen, bus station, trein station, boek je accommodatie hier)

Km 19.1: Tui (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier). Wij bevelen 100% Ideas Peregrinas aan!

18,7 km

Km 0: Puente Internacional (van Valença naar Tui, de rivier Miño oversteken)

Km 2,1: Tui (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Tui hier.

Km 3,2: San Bartolomé de Rebordans

Km 5,3: Virxe do Camiño

Km 8: A Magdalena (Bar, Automaten)

Km 10,9: Orbenlle (Bars)

Km 18,7: O Porriño (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Porriño hier.

Camino Portugues Stage 1

15,2 km

Km 0: O Porriño (Alle voorzieningen)

Km 1,5: Ameiro Longo

Km 5,5: Mos (Albergue, Bar, Shop)

Km 8,5: Capilla de Santiaguiño de Antas (Bar)

Km 13,8: O Muro (Bar)

Km 15,2: Redondela (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Redondela hier.

Camino Portugues Stage 2

18,2 km

Km 0: Redondela (Alle voorzieningen)

Km 3,1: Cesantes. N-550 (Albergue, Bar)

Km 6,3: Arcade (Bars, Albergues, Winkels, Health center, Apotheek, Pinautomaat).

Km 8: Ponte Sampaio (Bar en shop vlakbij de kerk)

Let goed op de pijlen. Een paar kilometer voor Pontevedra hebben ze een alternatieve route gemaakt door het bos, langs de rivier. Een heel goed idee om deze te volgen aangezien de traditionele weg via de grote weg naar Pontevedra loopt. Veel verkeer, weinig schaduw daar. Het bos is heerlijk en biedt zelfs enkele plaatsen om lekker uit te rusten in de schaduw. In het bos kun je eigenlijk niet verkeerd lopen. Je komt halverwege bij een punt waar je rechtsaf over een brug kan of rechtdoor. Rechtdoor is de juiste weg anders kom je te vroeg bij de grote weg uit. Je weet dat je er bijna bent als je voor je veel verkeer hoort en het verkeer over de brug (iets verderop en boven je kijken) ziet. Dit is het punt waarop je rechtsaf moet aanhouden. Ga je wel rechtdoor dan is er nog geen man overboord – maar je komt dan langs een klein zigeunerkamp (onder de brug) waar niet iedereen op zit te wachten.

Km 18,2: Pontevedra (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Pontevedra hier.

Camino Portugues Stage 3

Eenmaal in Pontevedra heb je 2 opties: doorgaan op de traditionele Camino Portugues Central (hieronder doorgaan) óf de Variante Espiritual nemen… en die wil je niet missen…(kijk dan verder onder ‘Variante Espiritual’.

23 km

Km 0: Pontevedra (Alle voorzieningen)

Km 10,3: San Amaro (Bar, Albergue van Barro iets verder op de weg)

Km 12,9: Valbón (Bar)

Km 16,6: La Seca (Bar-Shop, een paar 100 meter verder is een picknick plaats naast de rivier Barosa met een bar en een zwemplaats)

Km 18: Briallos (Albergue, Shop)

Km 20,8: Tivo (Albergue, Bar-restaurant)

Km 23: Caldas de Reis (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Caldas de Reis hier.

Camino Portugues Stage 4

18,5 km

Km 0: Caldas de Reis (Alle voorzieningen)

Km 5,5: Santa Mariña de Carracedo (aan de N-550: Bars, Bakkerij, Apotheek)

Km 9,3: O Pino (Albergue, Bar)

Km 11,7: San Miguel de Valga (Bar-Shop)

Km 15,3: Infesta-Pontecesures (Albergue, Bar)

Km 16: Albergue de Peregrinos de Herbón staat aangegeven

Km 16,3: Pontecesures (Alle voorzieningen)

Km 18,5: Padrón (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Padrón hier.

Camino Portugues Stage 5

25,2 km

Km 0: Padrón (Alle voorzieningen)

Km 1,2: Iria Flavia

Km 6: A Esclavitude (Bars, Shop)

Km 9,2: A Picaraña (Bars)

Km 10,1: Faramello (Privé en gemeentelijke albergue, Bars)

Km 11,3: Rúa de Francos (Bar-restaurant)

Km 17,3: O Milladoiro (Alle voorzieningen)

Km 25,2: Catedral-Santiago de Compostela (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Santiago de Compostela hier.

Camino Portugues Stage 6

Video afspelen over The Camino Portugues Coastal

Een prachtig alternatief voor etappes 9 en 10: deze variant wil je niet missen!

21 km

Km 0: Pontevedra (Alle voorzieningen)

Km 8: Poio (Alle voorzieningen)

Km 11: Combarro (Alle voorzieningen)

Als het warm is, is het te adviseren om de etappe te splitsen. De klim naar Armenteira begint namelijk in Combarro en dat zal tegen het hete middaguur zijn indien je vanuit Pontevedra komt. Overnachten in Combarro is overigens geen straf. Het is een erg mooi stadje met een strand en de prachtigste horreos (maïsopslag maar inmiddels monumenten) die je ooit hebt gezien. Hotel Xeito is simpel, heeft een eet-café waar je in de ochtend lekker kan ontbijten en ligt aan de Camino.

In de koele ochtenduren kun je dan fris beginnen aan de klim naar Armenteira. De eerste 3 km zijn de pittigste wat hoogteverschil betreft. De rest van het pad klimt langzaam maar gestaag. Armenteira heeft verschillende accommodaties en je kunt er ook terecht bij het klooster van Armenteira waar de nonnetjes over je zullen waken (Vespers om 19.00 bij te wonen).

Km 21: Armenteira (Albergue, PousadaKlooster van Armenteira).

24 km

Km 0: Armenteira (Albergue, PousadaKlooster van Armenteira).

Van Armenteira naar Ponte Arnelas ga je genieten van de wonderschone ‘La Ruta de la Piedra y del Agua’ (Galicisch: Ruta da Pedra e da Auga / NL: Route van de Steen en het Water). Schaduwrijk en langs enkele prachtige riviermolentjes (Bekijk de videos onderaan deze sectie).

Km 12: Ribadumia (Alle voorzieningen)

Km 24: Vilanova de Arousa (Alle voorzieningen)

28 km – voor albergues van deze etappe kun je weer verder gaan bij tabblad ‘Etappes’ vanaf Padrón (vanaf de uitstapplaats van de boot in Pontecesures naar Padrón is het ongeveer ~1,8 km).

Km 0: Vilanova de Arousa (Alle voorzieningen)

Er zijn hier twee opties: of je loopt naar Pontecesures, wat een wandeling is van zo’n 28 km (weinig inspannende route maar niet zo goed aangegeven), of je gaat voor de ervaring van De Translatio…WOW!

Tussen Vilanova de Arousa en Pontecesures zit je heerlijk ontspannen in een bootje. De zeer ervaren kapitein vaart hierbij via de originele route die volgens de legende ooit gebruikt is door Theodoro en Athanasio, de discipelen van Sint Jacob, toen zij het lichaam overbrachten naar Galicië.

Er zijn verschillende operators, een van hen is https://www.labarcadelperegrino.com/ waar je zelf een ticket online kan kopen en waar je vertrektijden kan zien. Maar maak je er niet al te druk over. Je gaat gewoon lekker naar je overnachtingsplek en daar zullen ze je verder helpen. Vertrektijden van de bootjes hangen af van het getij (alleen bij vloed is varen mogelijk). Dus hou er rekening mee dat je wellicht moet overnachten in Vilanova. Geen straf in dat mooie gebied.

De boot vaart door de zeer brede riviermond van Arousa en vaart vervolgens stroomopwaarts door de rivier Ulla.

De boottocht duurt een klein uurtje en kost 25 euro (2022). De gemeentelijke albergue ligt aan de Camino, in een groot sportcomplex- je kunt het niet missen.

Tijdens de tocht krijg je informatie (in het Spaans en soms ook in het Engels) over de geschiedenis maar ook over de mosselkwekerijen.

Het speciale van deze boottocht is dat je op de enige maritieme Via Crucis in de wereld vaart, waarbij je onderweg maar liefst 17 eeuwenoude ‘Cruceros’ kan bewonderen. Deze kruisbeelden zijn getuigen dat dit pad aan de bron staat van alle Caminos. Een van de kruisbeelden staat volledig in het water en heel speciaal groepje van 3 kruisbeelden (de kapitein zal ze aanwijzen) vertegenwoordigen Sint Jacob en zijn twee trouwe discipelen, Theodoro en Athanasio.

Je meert aan in Pontecesures, een klein dorpje vlak voor Padrón. Na nog geen 2 km lopen ben je in Padrón en kun je je weg naar Santiago de Compostela weer vervolgen via de Camino Portugues.

Je kunt verder gaan met de rest van de route op het tabblad ‘Etappes’, bij de laatste etappe: je bent er bijna!

Buen Camino en Buen Translatio!

Video afspelen over Variante Espiritual
Video afspelen over Camino Portugues

Op de kaart: rood (Coastal) en oranje (Litoral)

24.5 km

Veel pelgrims kiezen er voor om meteen de kustroute te nemen vanuit Porto i.p.v. de ‘Coastal’ route aan te houden. Eenmaal in het centrum van Porto (vergeet niet je eerste stempel bij Sé, de kathedraal van Porto, te halen) volg je de weg naar de haven. Daar hou je de zee aan je linkerhand. Als je bijna natte voeten krijgt sla je rechtsaf ;-). Hou de Atlantische Oceaan links en volg de Camino pijlen.

Km 0: Porto (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

Km 6.1: Foz do Douro (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 11.3: Matosinhos (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 12.6: Leça da Palmeira (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 16.6: Aldeia Nova (Perafita) (accommodatie, bar, restaurant, shop)

Km 22.8: Praia de Angeiras (Lavra) (Camping, appartementen, bar, restaurant, shop)

Km 23.6: Praia de Labruge (bar, restaurant)

Km 24.5: Labruge (Accommodatie, bar, restaurant, shop)

14 km

Km 0: Labruge

Km 0.9: Praia de Labruge (bar, restaurant)

Km 3.4: Vila Chã (alle voorzieningen)

Km 4.5: Louça-Mindelo

Km 10.7: Vila do Conde (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 14: Póvoa de Varzim (alle voorzieningen, accommodatie)

24.5 km

Km 0: Póvoa de Varzim (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 3.5: A Ver-o-Mar (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 7.1: Aguçadoura (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 14: Apúlia (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 17.7: Fão (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 20.2: Esposende (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 24.5: Marinhas (alle voorzieningen, accommodatie)

20.8 km

Km 0: Marinhas (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 2.7: Mar (bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 3.9: Belinho (bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 5.8: Antas (alle voorzieningen)

Km 8.7: Castelo do Neiva (albergue, bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 13.3: Chafé (alle voorzieningen)

Km 15.6: Anha (alle voorzieningen)

Km 18.3: Darque (alle voorzieningen)

Km 20.8: Viana do Castelo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

26.8 km

Km 0: Viana do Castelo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

Hier krijg je weer de keuze om via Areosa (normale markeringen) of via de Camino Litoral (langs de stranden) te gaan.

Km 4.9: Areosa (alle voorzieningen)

Km 8.4: Carreço (albergues, alle voorzieningen)

Armada

Loureiro (accommodatie)

Afife (alle voorzieningen, 1,5 km van de Camino, Hotel Compostela)

Caminho da Tomenga (B&B Casa de Trajinha)

Ancora (alle voorzieningen)

Km 18.3: Vila Praia de Ancora (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 23: Moledo (bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 26.8: Caminha (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

In Caminha neem je de veerboot en ga je de rivier de Miño over – de grens met Galicia/Spanje. Ferry info is lokaal te vinden maar ook bij het bedrijf van de veerboot: op hun website.
Mocht je de veerboot missen of er is toevallig geen veerdienst op die dag, vraag dan lokaal eens naar opties. Je zal zien dat er vissers zijn die wat nevenactiviteiten hebben :-).

Een andere optie is uiteraard om 2 x 16 km (of 1 x 32) van Caminha naar Valenca te lopen / reizen om aan te sluiten op de Camino Central.

23.5 km

Km 0: Caminha (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

Km 0.7: A Pasaxe (bar, restaurant)
Camping Santa Tecla

Km 4.3: A Guarda (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 11.3: Portecelo (bar)

Km 17.1: Oia (alle voorzieningen, accommodatie)

Pedornes (accommodatie)

Km 20.7: O Serrallo

Km 23.5: Porto Mougás (alle voorzieningen, albergue Aguncheiro)

16 km

Km 0: Porto Mougás (alle voorzieningen, albergue Aguncheiro)

Km 1.8: Pedra Rubia (hotel, camping, bar, restaurant)

Km 4.3: A Ermida (albergue/camping, hotel, bar, restaurant)

Km 8.2: Baredo (casa rural Oscar, bar, restaurant, shop)

Km 11.5: Baiona – geboorteplaats van mijn oma (vader’s zijde) – hier zijn we onze eerste Camino in 2014 gestart. Een vestigstadje die erg de moeite waard is om eens nader te bezoeken. Geniet van de overheerlijke gastronomie. Bekijk de prachtige haven waar Colombus arriveerde en adem de rijke historie in van deze prachtige omgeving. Boek je accommodatie hier.

Km 14.5: Sabarís (alle voorzieningen, hotels)

Km 16: A Ramallosa (albergue, hotel, appartementen)

Camino Oficial: 22.6 km / Variante Litoral (groene pijlen): 20.8 km

Camino Oficial:

Km 0: A Ramallosa (albergue, hotel, appartementen)

Parada (Nigrán): (alle voorzieningen)

Nigrán: (alle voorzieningen)

Camos: (alle voorzieningen)

Km 6.6: Priegue (alle voorzieningen)

Saiáns (albergue San Xurxo)

Start variante to O Freixo aangegeven.

Km 11.4: Coruxo (bar, restaurant, shop, pharmacy)

Km 14: Santo André de Comesaña (bar, restaurant, shop)

Km 15.6: San Pedro de Matamá (alle voorzieningen)

Km 22.6: Vigo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

 

Variante Litoral:

Km 0: A Ramallosa (albergue, hotel, appartementen)

A Bouza Vella (Pensión La Chica)

Km 7.4: Saiáns (albergue San Xurxo, bar, restaurant, shop, pharmacy)

Km 10.4: Oia (bar, restaurant, shop, pharmacy)

Km 20.8: Vigo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier).

16 km

Km 0: Vigo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

Vigo kan soms even slikken zijn (en adem in houden tegen de autogassen maar…. de Senda da Traída das Augas het pad de stad uit en die is prachtig!

Chapela (alle voorzieningen)

Trasmañó

Km 14.1: Cedeira (bar)

Km 16: Redondela (alle voorzieningen, trein station, boek je accommodatie in Redondela hier)

Ga verder op Camino Portugues Central sectie bij Etappe 8

Video afspelen over Camino Portugues

FlixBus

?c=27688&m=1906307&a=306474&r=&t=html

?c=28111&m=1322886&a=306474&r=&t=html

Booking.com