Camino Portugues

  • Camino Arrow Algemeen
  • Start

244 km – 11 etappes

Qua populariteit staat deze Camino op de tweede plaats en het is een Camino waar je het minste klimwerk kan verwachten. Populaire startplaatsen voor deze Camino zijn Tui (119km) en Porto (244km).

Om in Tui te komen, het populairste startpunt in Galicië van de Camino Portugues kun je deze pagina’s raadplegen op de Eroski site.

In plaats van Tui als startpunt op de Centrale Portugese weg te kiezen, kun je de kustroute nemen als alternatief. Deze is tot aan Redondela heerlijk rustig (daarna iets drukker maar niets vergeleken met Camino Francés). Het heerlijke van dit alternatief is niet alleen de mooie natuur maar het feit dat je het eerste deel helemaal langs het strand loopt. Je kunt over dit alternatief lezen in onze blog (dit was onze eerste Camino!). Op de kaart kun je de vis icoontjes volgen. Deze alternatieve route is overigens perfect gemarkeerd! Vigo is een drukke stad die je in ongeveer een paar uur kan doorkruisen. Er zijn wel heel veel kerkjes waar je extra stempels kan halen als dat je wens is.

Om de kustroute te doen zal je een startpunt aan de kust moeten bereiken. Het makkelijkste is om eerst naar Vigo te reizen (vliegtuig/trein/bus) om dan vanuit het busstation de bus te nemen naar jouw startlocatie. Baiona is een hele mooie plek om te starten en de route van daar naar Santiago geeft je voldoende kilometers voor de Compostela.

Camino Portugués Central

26.5 km – Niet moeders mooiste qua omgeving vinden sommigen aangezien je een grote stad uitloopt en het gebruikelijke industriegebied. Maar, minder mooie zaken zijn zijn ook onderdeel van het leven, toch?

Als alternatief, zoals vele pelgrims tegenwoordig kiezen, is het nemen van de metro door dit gebied heen.

Nog een, inmiddels populair, alternatief is de kustroute te nemen vanaf Porto. Bekijk die etappes in het tabblad ‘Coastal/Litoral’.

Km 0: Porto (alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Porto hier

Senhora da Hora (refugio de peregrinos 1.5 km van de Camino)

Km 9.3: Araújo (bar, restaurant, shop, apotheek, trein station)

Km 13: Moreira da Maia (alle voorzieningen, Accommodatie)

Km 17.6: Mosteiró (bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 19.1: Vilar (bar, apotheek)

Km 21.9: Gião (bar, restaurant, shop)

Km 23.9: Vairão (albergue, bar, restaurant, shop)

Km 24.9: Monasterio de Vairão (albergue de peregrinos)

Km 26.5: Vilarinho (alle voorzieningen, Albergue Casa da Laura, Acogida Casa Familia Vidal)

27.3 km

Km 0: Vilarinho

Km 4.9: São Mamede (bar, restaurant)

Km 7.5: São Miguel de Arcos (accommodatie, bar, restaurant, shop)

Km 11.4: São Pedro de Rates (alle voorzieningen, Albergue de peregrinos, Casa Rural Casa Mattos)

Km 18.1: Pedra Furada (alle voorzieningen, Acogida, Quinta de Santa Leocádia)

Km 21.6: Pereira

Km 23.8: Carvalhal

Km 26.9: Barcelinhos (alle voorzieningen)

Km 27.3: Barcelos (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

34.5 km

Km 0: Vilarinho

Km 10: Portela de Tamel (alle voorzieningen)

Km 15.7: Balugães (accommodatie, bar, restaurant)

Km 22.3: Vitorino dos Piães (Acogida Casa da Fernanda at Km 20!, bar, restaurant)

Facha (casa rural)

Sobreiro (albergue)

Seara (hotel)

Km 34.5: Ponte de Lima (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

17.4 km

Km 0: Ponte de Lima

Km 2.8: Arcozelo

Km 8.2: Codeçal (bar-restaurant halverwege)

Klim naar Alto da Portela Grande de Labruja (400 m)

Km 12.4: Aqualonga (Quinta da Preza)

Km 17.4: Rubiães (alle voorzieningen)

19.1 km

Km 0: Rubiães (all services)

Km 4.4: São Bento da Porta Aberta (Casa da Capela and bar)

Km 7.5: Fontoura (Quinta, bar, restaurant)

Paços (Quinta Estrada Romana)

Km 11: Pedreira (quintas)

Km 16.3: Valença do Minho (alle voorzieningen, bus station, trein station, boek je accommodatie hier)

Km 19.1: Tui (all services, boek je accommodatie hier)

18,7 km – 4 albergues

Km 0: Puente Internacional (van Valença naar Tui, de rivier Miño oversteken)

Km 2,1: Tui (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Tui hier.

Km 3,2: San Bartolomé de Rebordans

Km 5,3: Virxe do Camiño

Km 8: A Magdalena (Bar, Automaten)

Km 10,9: Orbenlle (Bars)

Om het zeer saaie industrieterrein te ontlopen heeft men een alternatieve route gemaakt in 2013. Deze begint in de buurt van Orbenlle, 300 meter na kilometerpaal 106.048 richting Santiago. Het begin van het pad ligt aan de linkerkant. Volg de rivier maar steek deze NIET over, zelfs als je wat pijlen ziet die je wel de rivier willen laten kruisen – die sturen je bewust in de verkeerde richting.

Als je gele pijlen ziet die overgeschilderd zijn met zwarte verf, let dan goed op en laat je daardoor niet misleiden. Een van de lokale cafés is de laatste jaren de officiële bewegwijzering aan het vandaliseren om de pelgrims langs het café te leiden. Even terzijde: mocht je heel nodig een sanitaire stop nodig hebben of zonder water zitten is er niets op tegen om hun aanwezigheid in je voordeel te gebruiken uiteraard…
Veel van de gele pijlen worden vergezeld van de letters ‘AGACS’ in het geel. AGACS is de Galicische Vereniging van de Vrienden van de Camino naar Santiago. Volg dus de gele pijlen en de AGACS.

De twee kritieke punten waar het soms mis kan gaan door al deze wanpraktijken zijn:

  1. Het startpunt in Orbenlle. Je moet daar linksaf slaan in plaats van rechtdoor lopen, zelfs als de pijlen zwart gemaakt zijn. Je gaat op de juiste afslag het beboste gebied in.
  2. De afslag naar het pad langs de rivier Louro, vlakbij O Porriño. Om dit magisch mooi pad te betreden moet je na de tunnel onder de A-55, meteen linksaf. Ook hier kan het zijn dat je gevandaliseerde pijlen tegenkomt (zwarte verf er overheen gezet) omdat er bedrijfjes zijn die je liever de rivier laten oversteken. Het punt is echter makkelijk te herkennen: de verkeerde pijlen zullen je over een smal voetgangersbruggetje proberen te leiden. Voor de brug dus linksaf slaan en dan zit je op het juiste pad.

Dit pad leidt je rechtstreeks naar de gemeentelijke albergue van O Porriño.

Km 18,7: O Porriño (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Porriño hier.

Camino Portugues Stage 1

15,2 km – 5 albergues

Km 0: O Porriño (Alle voorzieningen)

Km 1,5: Ameiro Longo

Km 5,5: Mos (Albergue, Bar, Shop)

Km 8,5: Capilla de Santiaguiño de Antas (Bar)

Km 13,8: O Muro (Bar)

Km 15,2: Redondela (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Redondela hier.

Camino Portugues Stage 2

18,2 km – 3 albergues

Km 0: Redondela (Alle voorzieningen)

Km 3,1: Cesantes. N-550 (Albergue, Bar)

Km 6,3: Arcade (Bars, Albergues, Winkels, Health center, Apotheek, Pinautomaat). Er zijn 2 albergues meteen in het begin van het dorp. Ze zijn beide prima. Albergue O Lar de Pepa is wat traditioneler en heeft een hele vriendelijke hospitalero die ook nog zorgt voor zijn moeder, de eigenaar van het gastvrije huis. De andere albergue zit naast het hotel/restaurant zo’n 50 meter voor O Lar de Pepa. Het is een moderne en relatief nieuwe albergue waar je pas in de middag kan inchecken.

Km 8: Ponte Sampaio (Bar en shop vlakbij de kerk)

Let goed op de pijlen. Een paar kilometer voor Pontevedra hebben ze een alternatieve route gemaakt door het bos, langs de rivier. Een heel goed idee om deze te volgen aangezien de traditionele weg via de grote weg naar Pontevedra loopt. Veel verkeer, weinig schaduw daar. Het bos is heerlijk en biedt zelfs enkele plaatsen om lekker uit te rusten in de schaduw. In het bos kun je eigenlijk niet verkeerd lopen. Je komt halverwege bij een punt waar je rechtsaf over een brug kan of rechtdoor. Rechtdoor is de juiste weg anders kom je te vroeg bij de grote weg uit. Je weet dat je er bijna bent als je voor je veel verkeer hoort en het verkeer over de brug (iets verderop en boven je kijken) ziet. Dit is het punt waarop je rechtsaf moet aanhouden. Ga je wel rechtdoor dan is er nog geen man overboord – maar je komt dan langs een klein zigeunerkamp (onder de brug) waar niet iedereen op zit te wachten.

Km 18,2: Pontevedra (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Pontevedra hier.

Camino Portugues Stage 3

Eenmaal gearriveerd  in Pontevedra, heb je 2 opties: je weg vervolgen op de traditionele Camino Portugues (lees verder in deze sectie) of de Variante Espiritual volgen.

Ga naar de sectie ‘Variante Espiritual’ om deze te bekijken.

23 km – 5 albergues

Km 0: Pontevedra (Alle voorzieningen)

Km 10,3: San Amaro (Bar, Albergue van Barro iets verder op de weg)

Km 12,9: Valbón (Bar)

Km 16,6: La Seca (Bar-Shop, een paar 100 meter verder is een picknick plaats naast de rivier Barosa met een bar en een zwemplaats)

Km 18: Briallos (Albergue, Shop)

Km 20,8: Tivo (Albergue, Bar-restaurant)

Km 23: Caldas de Reis (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Caldas de Reis hier.

Camino Portugues Stage 4

18,5 km – 6 albergues

Km 0: Caldas de Reis (Alle voorzieningen)

Km 5,5: Santa Mariña de Carracedo (aan de N-550: Bars, Bakkerij, Apotheek)

Km 9,3: O Pino (Albergue, Bar)

Km 11,7: San Miguel de Valga (Bar-Shop)

Km 15,3: Infesta-Pontecesures (Albergue, Bar)

Km 16: Albergue de Peregrinos de Herbón staat aangegeven

Km 16,3: Pontecesures (Alle voorzieningen)

Km 18,5: Padrón (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Padrón hier.

Camino Portugues Stage 5

25,2 km – 17 albergues

Km 0: Padrón (Alle voorzieningen)

Km 1,2: Iria Flavia

Km 6: A Esclavitude (Bars, Shop)

Km 9,2: A Picaraña (Bars)

Km 10,1: Faramello (Privé en gemeentelijke albergue, Bars)

Km 11,3: Rúa de Francos (Bar-restaurant)

Km 17,3: O Milladoiro (Alle voorzieningen)

Km 25,2: Catedral-Santiago de Compostela (Alle voorzieningen) Boek je accommodatie in Santiago de Compostela hier.

Camino Portugues Stage 6

Variante Espiritual Variant (start: Pontevedra)

21 km – 3 albergues

Km 0: Pontevedra (Alle voorzieningen)

Km 8: Poio (Alle voorzieningen)

Km 11: Combarro (Alle voorzieningen)

Als het warm is, is het te adviseren om de etappe te splitsen. De klim naar Armenteira begint namelijk in Combarro en dat zal tegen het hete middaguur zijn indien je vanuit Pontevedra komt. Overnachten in Combarro is overigens geen straf. Het is een erg mooi stadje met een strand en de prachtigste horreos (maïsopslag maar inmiddels monumenten) die je ooit hebt gezien. Hotel Xeito is simpel, heeft een eet-café waar je in de ochtend lekker kan ontbijten en ligt aan de Camino. Voor 35 euro kun je een 2p kamer krijgen.

Je kan Hotel Xeito en andere accommodatie in Combarro hier boeken.

In de koele ochtenduren kun je dan fris beginnen aan de klim naar Armenteira. De eerste 3 km zijn de pittigste wat hoogteverschil betreft. De rest van het pad klimt langzaam maar gestaag. Boven staat de gemeentelijke Albergue met de zeer aardige Carmen en je kunt er ook terecht bij het klooster van Armenteira waar de nonnetjes over je zullen waken.

Km 21: Armenteira (Albergue, Monastery hostal).

24 km – 1 albergue

Km 0: Armenteira (Albergue, Klooster albergue/hotel)

Van Armenteira naar Ponte Arnelas ga je genieten van de wonderschone ‘La Ruta de la Piedra y del Agua’ (Galicisch: Ruta da Pedra e da Auga / NL: Route van de Steen en het Water). Schaduwrijk en langs enkele prachtige riviermolentjes (Bekijk de videos onderaan deze sectie).

Km 12: Ribadumia (hotel)

Km 24: Vilanova de Arousa (Alle voorzieningen en de beste hospitalero ooit (in de gemeentelijke albergue): Emilio – een echte Camino Engel!

Goed restaurant: Taberna do Cabo (maar over het restaurant en talloze andere zaken zal Emilio je van alles vertellen :-)

Voor andere accommodatie in Vilanova kun je hier eens kijken.

28 km – voor albergues van deze etappe kun je weer verder gaan bij tabblad ‘Etappes’ vanaf Padrón (vanaf de uitstapplaats van de boot naar Padrón is het ongeveer ~1,8 km).

Km 0: Vilanova de Arousa (Alle voorzieningen, geweldige Gemeentelijke Albergue). Goed restaurant: Taberna do Cabo (maar daar vertelt Emilio je alles over)

Er zijn hier twee opties: of je loopt naar Pontecesures, wat een wandeling is van zo’n 28 km (weinig inspannende route), of je gaat voor de ervaring van De Translatio…WOW!

Tussen Vilanova de Arousa en Pontecesures zit je heerlijk ontspannen in een bootje. De zeer ervaren kapitein vaart hierbij via de originele route die volgens de legende ooit gebruikt is door Theodoro en Athanasio, de discipelen van Sint Jacob, toen zij het lichaam overbrachten naar Galicië.

De boot vaart door de zeer brede riviermond van Arousa en vaart vervolgens stroomopwaarts door de rivier Ulla.

De boottocht duurt een klein uurtje en kost 19 euro (2017). Tickets kun je reserveren bij de Gemeentelijke Albergue van Vilanova (Emilio). De Albergue ligt aan de Camino, in een groot sportcomplex- je kunt het niet missen. De vertrektijden van de boot variëren naar gelang het getijde. Men kan er namelijk alleen varen als het vloed is. Meestal vertrekt er een bootje in de ochtend en een in de middag. Groepen tot zo’n 25 man gaan in een Zodiac en als de groepen groter zijn dan zetten ze een Catamaran in.

Tijdens de tocht krijg je informatie (in het Spaans en in het Engels) over de geschiedenis maar ook over de mosselkwekerijen.

Het speciale van deze boottocht is dat je op de enige maritieme Via Crucis in de wereld vaart, waarbij je onderweg maar liefst 17 eeuwenoude ‘Cruceros’ kan bewonderen. Deze kruisbeelden zijn getuigen dat dit pad aan de bron staat van alle Caminos. Een van de kruisbeelden staat volledig in het water en heel speciaal groepje van 3 kruisbeelden (de kapitein zal ze aanwijzen) vertegenwoordigen Sint Jacob en zijn twee trouwe discipelen, Theodoro en Athanasio.

Je meert aan in Pontecesures, een klein dorpje vlak voor Padrón. Na nog geen 2 km lopen ben je in Padrón en kun je je weg naar Santiago de Compostela weer vervolgen via de Camino Portugues.

Je kunt verder gaan met de rest van de route op het tabblad ‘Etappes’, bij de laatste etappe: je bent er bijna!

Buen Camino en Buen Translatio!

Camino Portugues Coastal / Litoral

24.5 km

Km 0: Porto (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

Km 6.1: Foz do Douro (alle voorzieningen,accommodatie)

Km 11.3: Matosinhos (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 12.6: Leça da Palmeira (alle voorzieningen,accommodatie)

Km 16.6: Aldeia Nova (Perafita) (accommodatie, bar, restaurant, shop)

Km 22.8: Praia de Angeiras (Lavra) (Camping, apartementen, bar, restaurant, shop)

Km 23.6: Praia de Labruge (bar, restaurant)

Km 24.5: Labruge (Accommodation, bar, restaurant, shop)

14 km

Km 0: Labruge

Km 0.9: Praia de Labruge (bar, restaurant)

Km 3.4: Vila Chã (all services)

Km 4.5: Louça-Mindelo

Km 10.7: Vila do Conde (all services, accommodation)

Km 14: Póvoa de Varzim (all services, accommodation)

24.5 km

Km 0: Póvoa de Varzim (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 3.5: A Ver-o-Mar (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 7.1: Aguçadoura (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 14: Apúlia (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 17.7: Fão (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 20.2: Esposende (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 24.5: Marinhas (alle voorzieningen, accommodatie)

20.8 km

Km 0: Marinhas (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 2.7: Mar (bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 3.9: Belinho (bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 5.8: Antas (alle voorzieningen)

Km 8.7: Castelo do Neiva (albergue, bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 13.3: Chafé (alle voorzieningen)

Km 15.6: Anha (alle voorzieningen)

Km 18.3: Darque (alle voorzieningen)

Km 20.8: Viana do Castelo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

26.8 km

Km 0: Viana do Castelo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

Hier krijg je weer de keuze om via Areosa (normale markeringen) of via de Camino Litoral (langs de stranden) te gaan.

Km 4.9: Areosa (alle voorzieningen)

Km 8.4: Carreço (albergues, alle voorzieningen)

Armada (accommodatie)

Loureiro (accommodatie)

Afife (alle voorzieningen, 1,5 km van de Camino, Hotel Compostela)

Caminho da Tomenga (B&B Casa de Trajinha)

Ancora (alle voorzieningen)

Km 18.3: Vila Praia de Ancora (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 23: Moledo (bar, restaurant, shop, apotheek)

Km 26.8: Caminha (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

In Caminha neem je de veerboot en ga je de rivier de Miño over – de grens met Galicia/Spanje. Ferry info is lokaal te vinden maar ook bij het bedrijf van de veerboot: op hun website.
Mocht je de veerboot missen of er is toevallig geen veerdienst op die dag, vraag dan lokaal eens naar opties. Je zal zien dat er vissers zijn die wat nevenactiviteiten hebben :-).

23.5 km

Km 0: Caminha (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

In Caminha neem je de veerboot en ga je de rivier de Miño over – de grens met Galicia/Spanje. Ferry info is lokaal te vinden maar ook bij het bedrijf van de veerboot: op hun website.
Mocht je de veerboot missen of er is toevallig geen veerdienst op die dag, vraag dan lokaal eens naar opties. Je zal zien dat er vissers zijn die wat nevenactiviteiten hebben :-).

Km 0.7: A Pasaxe (bar, restaurant)
Camping Santa Tecla

Km 4.3: A Guarda (alle voorzieningen, accommodatie)

Km 11.3: Portecelo (bar)

Km 17.1: Oia (alle voorzieningen, accommodatie)

Pedornes (Casa Toñi)

Km 20.7: O Serrallo (alle voorzieningen, albergueaccommodatie)

Km 23.5: Porto Mougás (alle voorzieningen, albergue Aguncheiro)

16 km

Km 0: Porto Mougás (alle voorzieningen, albergue Aguncheiro)

Km 1.8: Pedra Rubia (hotel, camping, bar, restaurant)

Km 4.3: A Ermida (albergue/camping, hotel, bar, restaurant)

Km 8.2: Baredo (casa rural Oscar, bar, restaurant, shop)

Km 11.5: Baiona – geboorteplaats van mijn oma (vader’s zijde) – hier zijn we onze eerste Camino in 2014 gestart. Een vestigstadje die erg de moeite waard is om eens nader te bezoeken. Geniet van de overheerlijke gastronomie. Bekijk de prachtige haven waar Colombus arriveerde en adem de rijke historie in van deze prachtige omgeving. Boek je accommodatie hier.

Km 14.5: Sabarís (alle voorzieningen, hotels)

Km 16: A Ramallosa (albergue, hotel, apartments)

Camino Oficial: 22.6 km / Variante Litoral (groene pijlen): 20.8 km

Camino Oficial:

Km 0: A Ramallosa (albergue, hotel, apartementen)

Parada (Nigrán): (alle voorzieningen)

Nigrán: (alle voorzieningen)

Camos: (alle voorzieningen)

Km 6.6: Priegue (alle voorzieningen)

Saiáns (albergue San Xurxo)

Start variante to O Freixo aangegeven.

Km 11.4: Coruxo (bar, restaurant, shop, pharmacy)

Km 14: Santo André de Comesaña (bar, restaurant, shop)

Km 15.6: San Pedro de Matamá (alle voorzieningen)

Km 22.6: Vigo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

 

Variante Litoral:

Km 0: A Ramallosa (albergue, hotel, apartementen)

A Bouza Vella (Pensión La Chica)

Km 7.4: Saiáns (albergue San Xurxo, bar, restaurant, shop, pharmacy)

Km 10.4: Oia (bar, restaurant, shop, pharmacy)

Km 20.8: Vigo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier).

16 km

Km 0: Vigo (alle voorzieningen, boek je accommodatie hier)

Vigo kan soms even slikken zijn (en adem in houden tegen de autogassen maar…. de Senda da Traída das Augas het pad de stad uit en die is prachtig!

Chapela (alle voorzieningen)

Trasmañó

Km 14.1: Cedeira (bar)

Km 16: Redondela (alle voorzieningen, trein station, boek je accommodatie in Redondela hier)

Ga verder op Camino Portugues Central sectie bij Etappe 8

The Camino Portugues Coastal Route

Dit artikel is ook beschikbaar in het: Engels